Hoogste tijd voor onderzoek naar gewichtsdiscriminatie

Inmiddels loop ik al flink wat jaren rond in de ‘antidiscriminatiewereld’, maar nog nooit ben ik op een congres geweest of heb ik een onderzoeksrapport of beleidsstuk gezien over discriminatie op grond van gewicht. Dat moet anders.

Als het gaat over discriminatie, hebben we het al gauw over ‘the big five’: racisme, seksisme, validisme, ageism en lhbtiqa+ discriminatie. Aan die big five hebben we onze handen vol. Want bijvoorbeeld racisme bestaat al uit zoveel verschillende vormen: denk aan anti-Aziatisch racisme, anti-Zwart racisme, antisemitisme, antimoslimracisme en antiziganisme. En ook lhbtiqa+ discriminatie is een verzamelterm voor zoveel verschillende vormen van discriminatie dat we er geen geschikte ‘isme’-term voor hebben kunnen bedenken. Discriminatie aanpakken is dus al een kolossale en complexe taak en tóch pleit ik ervoor om nog een vorm toe te voegen: gewichtsdiscriminatie.

Niet in het beleid

Al jaren kom ik als onderzoeker in internationale wetenschappelijke literatuur gewichtsdiscriminatie tegen. Maar nauwelijks in Nederland. Het thema is niet volledig onzichtbaar: columniste en wetenschapsjournaliste Asha ten Broeke schrijft bijvoorbeeld al jaren horrorverhalen over gewichtsdiscriminatie; over uitgescholden, bedreigd en niet goed geholpen worden, puur vanwege je gewicht. Toen Movisie met het thema aan de slag ging, noemden collega’s spontaan andere schrijvers, bloggers en vloggers die hierover publiceren.

De uitkomsten in het onderzoek Arbeidsmarktdiscriminatie op grond van gewicht zijn om te janken

Maar hoewel het op sociale media en in de boekenkast leeft, is het in beleid en onderzoek nog een onderbelicht thema. Hier bestaat dus een kloof tussen het beleid van overheid en instanties en de leefwereld van een behoorlijk grote groep burgers.

Schrijnende verhalen

Om het thema te verkennen, dook Movisie in de internationale wetenschappelijke literatuur en bekeek online wat er allemaal geschreven wordt over gewichtsdiscriminatie. De uitkomsten in het onderzoek Arbeidsmarktdiscriminatie op grond van gewicht zijn om te janken.

Uit ruim 120 buitenlandse studies kwam naar voren dat je minder kans hebt op een baan en op een promotie als je wordt gezien als iemand met een hoog gewicht. Daarnaast heb je meer kans om gepest te worden op de werkvloer.

In schrijnende ervaringsverhalen beschrijven mensen dat in Nederland grove beledigingen aan het adres van personen die worden gezien als ‘dik’ geen uitzondering zijn. Ook bedrijfskleding die niet past, geen aangepaste stoel krijgen en niet mee kunnen op bedrijfsuitjes lijken geen uitzondering in deze wereld waarin ‘dun’ de norm is.

Geen wedstrijd

Uit de vele reacties op de verkenning van Movisie bleek dat het de hoogste tijd is om dit thema verder te onderzoeken en onderdeel te laten uitmaken van het antidiscriminatiebeleid. Maar we moeten tegelijkertijd niet in de valkuil stappen om deze vorm van discriminatie belangrijker te vinden dan andere vormen van discriminatie. Dat klinkt logisch, maar ik ontving een aantal berichten met de strekking: ‘Ik zeg al jaren dat dit de ergste vorm van discriminatie is die er bestaat.’ Zo’n houding brengt ons van de regen in de drup.

Als alle mensen die gediscrimineerd worden samenwerken, dan komen we samen uit die ellende

Of je nu gediscrimineerd wordt vanwege je huidskleur, vanwege je seksuele oriëntatie, vanwege je gewicht, of vanwege alles tegelijkertijd: het is allemaal shit. Maar als alle mensen die gediscrimineerd worden samenwerken om discriminatie op álle gronden tegen te gaan, dan komen we samen uit die ellende. Tel daar nog eens alle mensen bij op die zelf niet gediscrimineerd worden, maar wel een bondgenoot zijn in de strijd tegen discriminatie. En als overheden en instanties dan zorgen voor sterke beleidsplannen tegen discriminatie, dan voorkomen we samen de onrechtvaardige situatie dat persoonlijke kenmerken zoals gewicht of afkomst, bepalend zijn voor je kansen in deze samenleving.

Hanneke Felten is senior onderzoeker bij Movisie.
Foto MacSiers Imaging