Janny Bakker-Klein

MOVISIES Magazine
inleiding

Begin van vrede

Hoe historische gebeurtenissen ons denken kunnen aanzetten.

‘Brandstichting bij noodopvang Loosdrecht, betogers houden brandweer tegen.’ Dit kopte het NOS Journaal op dezelfde dinsdagavond in mei als waarop de jaarlijkse Prinsjesdaglezing in Den Haag werd gehouden. De lezing stond in het teken van het thema vrijheid. Emeritus bisschop Joris Vercammen inspireerde mij met zijn verhaal over Dag Hammarskjöld, de voormalig secretaris-generaal van de Verenigde Naties, die in 1955 naar China reist, om met premier Zhou Enlai te spreken over de vrijlating van Amerikaanse gevangenen. Hij wil hij een humanitaire oplossing vinden, zonder gezichtsverlies voor China. Hij kiest voor stille, persoonlijke diplomatie. Een paar weken later, op zijn verjaardag, komt de Chinese ambassadeur hem het nieuws brengen dat de gevangenen zijn vrijgelaten. Dat maakt nieuwsgierig. Want wat maakt dat die stille, persoonlijke diplomatie Zhou Enlai heeft geraakt? En kunnen we daar nu, in onze huidige tijd waarin we zo lijnrecht tegenover elkaar lijken te staan, nog iets van leren?

Doen we oprecht moeite om ook in relschoppers in contact te komen met het gemeenschappelijke?

Pas na zijn dood in 1961 wordt door zijn dagboekaantekeningen duidelijk wat Dag Hammarskjöld ten diepste dreef. Die aantekeningen staan in het boek Merkstenen. Ik heb ze er nog eens op nageslagen. Een passage op pagina 108 trok mijn aandacht:

Doen we het om hun stemmen te winnen? Of om hen met zo’n ‘appeasement’ (politiek van verzoening en concessies) in ons kamp te krijgen? Of is het omdat onze menselijkheid diep en rijk genoeg is om ook in hen in contact te komen met het gemeenschappelijke, onverwoestbare waarop de toekomst gebouwd moet worden?

Die vraag zet mij aan het denken. In de media lees ik een enorme weerzin tegen de relschoppers. Zelf voel ik ook een moreel oordeel. Maar doen we oprecht moeite om ook in hen in contact te komen met het gemeenschappelijke, onverwoestbare, waarop de toekomst gebouwd moet worden? Misschien is dat wel het begin van vrede.

Tekst Janny Bakker-Klein, voorzitter Raad van Bestuur Movisie
Foto Fred Tigelaar